მუზეუმის შესახებ

ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის აჭარის მუზეუმი დაარსდა 1908 წელს. მასწავლებელთა ჯგუფის ინიციატივითა და ბათუმის საზოგადო მოღვაწეთა თაოსნობით როგორც სასკოლო მუზეუმი. 1908 წელს 19 მარტს 28 ხმოსნის მონაწილეობით გამართულ სხდომაზე საქალაქო საბჭომ მოიწონა თავისი გამგეობისა და საფინანსო კომისიის ერთობლივი დასკვნა პუშკინის სახელობის საქალაქო სასწავლებელთან საბავშვო მუზეუმის გახსნის შესახებ, რაც მალე   შეასრულეს კიდეც.
ნიკოლოზ გომონის შემდეგ  მუზეუმის დირექტორი იყო მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე,  ხარიტონ ახვლედიანი. მის სახელთანაა დაკავშირებული მუზეუმის, როგორც სამხარეთმცოდნეო სამეცნიერო-საგანმანათლებლო დაწესებულების განვითარება-განმტკიცება.
მუზეუმში დაცულია 180 000  მეტი სხვადასხვა სახის  ექსპონატი
ასევე ხელნაწერთა ფონდში დაცულია 2000-ზე მეტი იშვიათი ხელნაწერი ქართულ, რუსულ, სომხურ, არაბულ, თურქულ, სპარსულ და სხვა ენებზე, ხარიტონ ახვლედიანის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა 1937წელს დაარსდა და მასში ინახება  63000 ბეჭდური  წიგნი და ჟურნალი  სხვადასხვა ენებზე, მათ შორის, ბევრი ბიბლიოგრაფიული იშვიათობაა.